Fris

Fris is de ervaring van het huidige moment, omdat je iets voor het eerst ziet.

Niet omdat wat je ziet nieuw is, maar omdat jouw waarneming nieuw is.

In Miksang is fris het tegenovergestelde van een conceptuele manier van kijken. Je gaat niet op zoek naar een vooraf bedacht onderwerp of thema, maar je bent beschikbaar voor wat jij zich spontaan ziet. Daardoor kan iets van de alledaagse schoonheid je onverwacht raken.

Fris de directe ervaring van zien, vóórdat je gaat benoemen, labelen, interpreteren of bedenken wat iets is. Het is het eerste moment voordat je denken opstart. Een kort moment waarin waarneming nog niet is ingekleurd door kennis, voor- en afkeuren en verwachtingen.

Fris is geen talent

Iedereen kent deze ervaring. Als kind was dit onze natuurlijke manier kijken: alles was nieuw, levendig en vol verwondering.

Ook als volwassene ervaar je regelmatig de ervaring van fris, direct en levendig. Deze duren maar een fractie van een seconde. bent kan je dat nog steeds, maar ben je dit grotendeels vergeten. Je bent vergeten dat je ieder moment fris kun zien, niet als theorie maar als ervaring. Je ervaart deze ervaringen van fris de hele dag door, maar je merk die ervaringen vaak niet meer bewust op. Omdat je goed zijn geworden in benoemen, weten wat het is, indelen in leuk en niet leuk en het willen weten wat het is.

Fris versus conceptueel kijken

Wanneer je fotografeert vanuit een vooraf bedacht idee of thema, kijk je als gevolg van dit idee door een mentale filter. Je aandacht richt zich op wat bij het idee past, terwijl de andere onverwachte waarnemingen gemakkelijk aan je voorbij gaan of redeneert deze weg.

De ervaring van 'fris' is niet altijd comfortabel

Het kan ook ongemakkelijk zijn om niet meteen te weten wat iets is of wat iets betekent. Het heeft moed nodig om je over te geven aan de ervaring van fris, om te vertrouwen dat alles al compleet en schitterend is in het allereerste moment van waarneming.

Het eerste moment

Een frisse waarneming is de ervaring van het allereerste moment. je ziet 'fris' in de eerste milliseconde. Zodra je je ogen opent, is alles helemaal fris,. Nog voordat je denkt: "dit is een bloem" of "dat zou een mooie foto kunnen zijn".

Dit eerste moment is wat we in Miksang onderzoeken.  En vanuit die directe ervaring leer je een foto maken die 'fris' laat zien.

Beschikbaar zijn

Frisheid vraagt geen talent of een bijzonder gave slecht voor enkelen weggelegd. Het vraagt vooral om beschikbaar te zijn, te vertragen, niet te hoeven weten wat het is wt je zomaar ziet en tot stilstand komen.

Die openheid is geen nieuwe vaardigheid die je hoeft te ontwikkelen. Die heb je al in jezelf. Het is mogelijk en goed te weten dat je altijd in deze primordiale ruimte kunt leunen en op kunt terugvallen.

"Je hoeft je niet bezig te houden met de ontwaakte staat van zijn of deze te cultiveren als iets nieuws in je systeem. Je realiseert je dat je die ontwaakte staat van frisheid al bezit. Alles wat je in je leven kunt waarderen en waarvan je kunt genieten, zoals het zien van een mooie bloem, het ervaren van prachtige situaties of het horen van mooie taal, leringen of muziek, komt voort uit die ontwaakte staat." ~ Chögyam Trungpa, uit 'The Profound Treasure of the Ocean of Wisdom'